Kaya Orong-orong Kepidak
Dening Lina Indriawati Santoso
Dening Lina Indriawati Santoso
Dina minggu esuk, Pak Sarju nembe gawe kandhang ayam ana plataran omah. Dene Wicak putune kang umur limang taun lagi dolanan andha ula ana teras karo kanca-kancane. Ibune Wicak lagi blanja ana warung, rada sauntara sebab warunge ing desa kui mung siji tur mesthi regeng. Bu Sarju lagi masak ana pawon. Kabeh duwe pagaweyan dhewe-dhewe.
“Kampret...!”. Pak Sarju kaget nalika Wicak misuh kaya ngnu kuwi. Kancane Wicak padha cekikikan.
Pak Sarju tansah ngajarake supaya ukara-ukara kang kulina diucapake kuwi sing becik-becik. Migunakake basa krama marang wong liya. Mula putune dijenengi Wicaksana, supaya bocahe uga nduweni sipat wicaksana. Sanadyanta dudu keturunan ningrat nanging sopan-santun tata krama tansah dijaga ana kulawargane.
“Kampret...!”. Pak Sarju kaget nalika Wicak misuh kaya ngnu kuwi. Kancane Wicak padha cekikikan.
Pak Sarju tansah ngajarake supaya ukara-ukara kang kulina diucapake kuwi sing becik-becik. Migunakake basa krama marang wong liya. Mula putune dijenengi Wicaksana, supaya bocahe uga nduweni sipat wicaksana. Sanadyanta dudu keturunan ningrat nanging sopan-santun tata krama tansah dijaga ana kulawargane.
“Kampret, aku kalah meneh ki,” swarane Wicak maneh.
“Wicak!!! Ora pareng omong ngnu kuwi!” Sentake Pak Sarju. Wicak kang kaget banjur nangis nggoleki ibune. Kanca-kancane uga langsung bubar weruh praupane mbahne Wicak kang ulate peteng.
“Wonten napa ta, Pak?” Bu Sarju mbopong Wicak kang isih nangis kamisesegen. Gandheng ibune ora ana, Wicak banjur njaluk gendhong mbah putrine.
“Kuwi mesthi akibate anggone srawung karo anakke tangga-tangga. Bocah TK wis ngerti misuh,” wangsulane Pak Sarju.
“Nggih dikandhani alon-alon, Pak. Bocah niku rak ming kados kaset, nyuwanten ingkang dipun rekam. Dereng mesthi ngertos tegese.” Bu Sarju coba ngleremake garwane.
“Lha ya kuwi, piye wongtuwane anggone ndhidhik, kok nganti bisa bocah cilik nyuwara kaya ngono mau,” Pak Sarju tetep atos.
Bu Sarju ngejak Wicak mlebu omah. Rembugan karo wong nesu kuwi ora bakal gathuk nalare. Wicak nganti turu ana gendhongane mbah putrine. Banjur Bu Sarju alon-alon mapanake ana kamar. Dielus-elus sirahe Wicak kanthi rasa tresna.
Wis jamane, putu dadi anak. Ateges wis umume, bocah saiki dimong simbahe. Dene wongtuwane padha nyambut gawe kanggo nyukupi butuh. Semono uga wongtuwane Wicak. Bapakne dadi kuli bangunan kang mangkat mruput bali surup, dinane prei ora temtu. Dene ibune Wicak pelayan toko kang nyambut gawe kadhang mlebu esuk bali sore, utawa mlebu awan bali wengi, dina minggu ora prei, kaya dina iki. Mula saben dinane Wicak melu embahne.
“Wicak kenging menapa, Bu?” Sarti, ibune Wicak nembe bali saka warung katon sumelang.
“Ora papa, ndhuk.” wangsulane ibune.
Sarti unjal ambegan lega. Yen nganti Wicak masuk angin utawa tiba anggone dolanan utawa kena apa-apa bab kacilakan, Sarti melu kelara-lara. Yen ta bisa milih, Sarti kepengin ana ngomah, ngopeni Wicak kanthi sabecik-becike. Nanging kuwajiban nyambut gawe kanggo nyukupi kabutuhan, ndadekake Sarti kudu nitipake Wicak marang wongtuwane.
“Ibu...” Wicak nglilir, banjur nangis meneh weruh ibune.
“Wicak didukani Eyang Kakung” wadule marang Sarti.
“Lho kenging napa kok Wicak didukani?” pitakone Sarti marang anake basa krama, sebab kuwi salah sijine cara amrih anake kulina basa alus.
“Mboten ngertos, Bu” isih karo nangis.
“Nggih sampun, cup.. sampun anggene muwun, mangkih ndak ilang baguse. Mriki, ibu gadhah wafer...” Wicak banjur sumringah, lan lali marang tangise.
***
“Wicak klentu menapa ta, Pak?” Sarti takon marang Pak Sarju sawetara wektu sabanjure.
“Lha kuwi kowe, minangka wongtuwane, ibune, piye anggonmu ndhidhik kok nganti bocah cilik ngerti misuh. Aku ki tansah ngajari ukara-ukara kang becik, lha kok putuku nganti nyuwara kang ora patut ngono. Kuwi yen ora amarga wongtuwane, utawa seko sekolahane mesthi merga srawung anake tangga-tangga.” Pak Sarju duka.
“Nyuwun pangapunten, Pak. Wicak menika temtu boten mangertos yen ukara wau gadhah teges awon. Lan kula kinten mboten perlu dipun dukani, cekap dipun caosi pirsa ingkang leres.”
Bu Sarju metu nggawa tela godhog lan kopi unjukane garwane.
“Sesuk meneh wicak rasah oleh dolan karo anak-anake tanggane, ndak melu-melu sok omong elek.” Pak Sarju isih durung lerem.
“Nggih mboten saged mekaten ta, Pak. Srawung kaliyan tiyang sanes menika sae kagem perkembangan jiwa sosiale Wicak.” Ujare Sarti.
“Pak, tak matur sithik, awake dhewe niku mboten saged mbatesi tiyang sanes nyuwanten awon, nanging kita saged ngulinakaken Wicak matur ukara-ukara sae. Ukara awon ingkang Wicak mangerosi menika saged ical lan kesupen, menawi kita tansah ngajari basa ingkang sae,” Bu Sarju melu urun rembug. Pak Sarju meneng alon-alon ngonceki ukarane bojone banjur manthuk-manthuk sarujuk.
“Wicak,” Pak Sarju nyelukake putune kanthi alus. Wicak mara isih rada wedi.
“Simbah njaluk ngapura,” disun pipine putune.
“Wicak mboten pareng nirokke omongan elek kados wau nika nggih?” putune manthuk.
“Simbah tak takon, Wicak nirokke sapa ta, muni ngono mau?” Pak Sarju takon maneh.
“Wicak mireng saking mbak kakung, wingi pas pakdhe Waris tindak mriki. Simbah ngendika: “Kampret, tak tunggu-tunggu kawit mau, Ris! Wicak kinten kampret niku ukaranipun lucu,”
Pet! Pak Sarju tiba kanteb kaya orong-orong kepidak. ***
“Wonten napa ta, Pak?” Bu Sarju mbopong Wicak kang isih nangis kamisesegen. Gandheng ibune ora ana, Wicak banjur njaluk gendhong mbah putrine.
“Kuwi mesthi akibate anggone srawung karo anakke tangga-tangga. Bocah TK wis ngerti misuh,” wangsulane Pak Sarju.
“Nggih dikandhani alon-alon, Pak. Bocah niku rak ming kados kaset, nyuwanten ingkang dipun rekam. Dereng mesthi ngertos tegese.” Bu Sarju coba ngleremake garwane.
“Lha ya kuwi, piye wongtuwane anggone ndhidhik, kok nganti bisa bocah cilik nyuwara kaya ngono mau,” Pak Sarju tetep atos.
Bu Sarju ngejak Wicak mlebu omah. Rembugan karo wong nesu kuwi ora bakal gathuk nalare. Wicak nganti turu ana gendhongane mbah putrine. Banjur Bu Sarju alon-alon mapanake ana kamar. Dielus-elus sirahe Wicak kanthi rasa tresna.
Wis jamane, putu dadi anak. Ateges wis umume, bocah saiki dimong simbahe. Dene wongtuwane padha nyambut gawe kanggo nyukupi butuh. Semono uga wongtuwane Wicak. Bapakne dadi kuli bangunan kang mangkat mruput bali surup, dinane prei ora temtu. Dene ibune Wicak pelayan toko kang nyambut gawe kadhang mlebu esuk bali sore, utawa mlebu awan bali wengi, dina minggu ora prei, kaya dina iki. Mula saben dinane Wicak melu embahne.
“Wicak kenging menapa, Bu?” Sarti, ibune Wicak nembe bali saka warung katon sumelang.
“Ora papa, ndhuk.” wangsulane ibune.
Sarti unjal ambegan lega. Yen nganti Wicak masuk angin utawa tiba anggone dolanan utawa kena apa-apa bab kacilakan, Sarti melu kelara-lara. Yen ta bisa milih, Sarti kepengin ana ngomah, ngopeni Wicak kanthi sabecik-becike. Nanging kuwajiban nyambut gawe kanggo nyukupi kabutuhan, ndadekake Sarti kudu nitipake Wicak marang wongtuwane.
“Ibu...” Wicak nglilir, banjur nangis meneh weruh ibune.
“Wicak didukani Eyang Kakung” wadule marang Sarti.
“Lho kenging napa kok Wicak didukani?” pitakone Sarti marang anake basa krama, sebab kuwi salah sijine cara amrih anake kulina basa alus.
“Mboten ngertos, Bu” isih karo nangis.
“Nggih sampun, cup.. sampun anggene muwun, mangkih ndak ilang baguse. Mriki, ibu gadhah wafer...” Wicak banjur sumringah, lan lali marang tangise.
***
“Wicak klentu menapa ta, Pak?” Sarti takon marang Pak Sarju sawetara wektu sabanjure.
“Lha kuwi kowe, minangka wongtuwane, ibune, piye anggonmu ndhidhik kok nganti bocah cilik ngerti misuh. Aku ki tansah ngajari ukara-ukara kang becik, lha kok putuku nganti nyuwara kang ora patut ngono. Kuwi yen ora amarga wongtuwane, utawa seko sekolahane mesthi merga srawung anake tangga-tangga.” Pak Sarju duka.
“Nyuwun pangapunten, Pak. Wicak menika temtu boten mangertos yen ukara wau gadhah teges awon. Lan kula kinten mboten perlu dipun dukani, cekap dipun caosi pirsa ingkang leres.”
Bu Sarju metu nggawa tela godhog lan kopi unjukane garwane.
“Sesuk meneh wicak rasah oleh dolan karo anak-anake tanggane, ndak melu-melu sok omong elek.” Pak Sarju isih durung lerem.
“Nggih mboten saged mekaten ta, Pak. Srawung kaliyan tiyang sanes menika sae kagem perkembangan jiwa sosiale Wicak.” Ujare Sarti.
“Pak, tak matur sithik, awake dhewe niku mboten saged mbatesi tiyang sanes nyuwanten awon, nanging kita saged ngulinakaken Wicak matur ukara-ukara sae. Ukara awon ingkang Wicak mangerosi menika saged ical lan kesupen, menawi kita tansah ngajari basa ingkang sae,” Bu Sarju melu urun rembug. Pak Sarju meneng alon-alon ngonceki ukarane bojone banjur manthuk-manthuk sarujuk.
“Wicak,” Pak Sarju nyelukake putune kanthi alus. Wicak mara isih rada wedi.
“Simbah njaluk ngapura,” disun pipine putune.
“Wicak mboten pareng nirokke omongan elek kados wau nika nggih?” putune manthuk.
“Simbah tak takon, Wicak nirokke sapa ta, muni ngono mau?” Pak Sarju takon maneh.
“Wicak mireng saking mbak kakung, wingi pas pakdhe Waris tindak mriki. Simbah ngendika: “Kampret, tak tunggu-tunggu kawit mau, Ris! Wicak kinten kampret niku ukaranipun lucu,”
Pet! Pak Sarju tiba kanteb kaya orong-orong kepidak. ***
0 komentar:
Posting Komentar